Lời Phi Lộ
Bản thảo quyển Niệm Phật Thập Yếu này vừa viết xong, có vài ba Đại đức hỏi mượn luân phiên nhau xem, rồi cật vấn: Chúng tôi thấy chư vị hoằng dương về Thiền tông, dường như có ý bài xích Tịnh độ. Chẳng hạn như trong quyển SÁU CỬA VÀO ĐỘNG THIẾU THẤT có câu “Niệm Phật tụng Kinh đều là vọng tưởng”. Còn trong đây lại bảo: “Môn Tịnh độ hợp thời cơ, gồm nhiếp ba căn, kiêm thông cả Thiền, Giáo, Luật, Mật”. Xem ra cũng dường như có ý cho Tịnh độ là độc thắng, sự việc ấy như thế nào?
Đáp: Không phải thế đâu! Mỗi môn đều có tôn chỉ riêng. Các bậc hoằng dương tùy theo chỗ lập pháp của mình, bao nhiêu phương tiện thuyết giáo đều đi về những tôn chỉ ấy. Như bên Thiền lấy: “Chỉ thẳng lòng người, thấy tánh thành Phật” làm Tôn chỉ. Tịnh độ môn lấy: “Một đời vãng sanh, được bất thối chuyển” làm tông. Bên Hoa Nghiêm lấy: “Lìa thế gian nhập pháp giới” làm tông. Thiên Thai giáo lấy: “Mở, bày, ngộ, vào tri kiến Phật” làm tông. Bên Tam Luận lấy: “Lìa hai bên vào Trung đạo” làm tông. Pháp Tướng môn lấy: “Nhiếp muôn pháp về Chơn duy thức” làm tông. Mật giáo lấy: “Tam mật tương ưng, tức thân thành Phật” làm tông. Và Luật môn lấy: “Nhiếp thân ngữ ý vào Thi- la tánh” làm tông.
Cho nên, lời nói bên Thiền ở trên, không phải bác Tịnh độ, hay bác niệm Phật tụng Kinh, mà chính là phá sự chấp kiến về Phật và Pháp của người tu. Nếu niệm Phật và tụng Kinh là thấp kém sai lầm, tại sao từ Đức Thích Tôn cho đến chư Bồ-tát, Tổ sư đều ngợi khen khuyên dạy tụng Kinh niệm Phật ? Nên biết, Vĩnh Minh Thiền sư, tương truyền là hóa thân của Phật A Di Đà, mỗi ngày đều tụng một bộ Pháp Hoa. Lại, Phổ Am Đại sư cũng nhân tụng Kinh Hoa Nghiêm mà được ngộ đạo. Sự thuyết giáo bên Tịnh độ cũng thế, không phải bác phá Thiền tông, chỉ nói lên chỗ đặc sắc thiết yếu của bản môn, để cho học giả suy xét tìm hiểu sâu rộng thêm, mà tùy thích tùy cơ, chọn đường thủ nhập.

